Başarılı bir komedyeni komik olmaya çalışanlardan ayıran en önemli özelliğin gözlem yeteneği ve topluma ayna tutabilmesi olduğunu düşünüyorum. Aynada gördüklerimiz her zaman hoşumuza gitmek zorunda değil. Cem Yılmaz’ın başına gelen tam da buydu bence. Hani şovunda genç sevgilisine “çıtır” yakıştırması yapan magazincilere atfen “Ne çıtırı? Kadın 38 yaşında; ölüyor,” şeklinde bir yorumda bulunmuştu ve kadınların hışmına uğramıştı. Pek çoğumuz, ben de dahil olmak üzere, olayın sıcaklığıyla Yılmaz’ın sivri çıkışına takıldık ve konunun asıl önemli olan açısını tartışma fırsatını pas geçtik.

Yılmaz, bir kadının “çıtır” kabul edilebilmesi için belirli bir yaş sınırlaması getirerek, bu yaşın üzerindeki kadınların canını acıtmış oldu. Ama bence sorgulanması gereken, çıtırlığın bir kadını arzulanır kılan yegâne koşul olup olmadığıydı. Yılmaz aslında kendi sevgilisinin de “çıtır” kabul edilemeyeceğini söylerken tarafını bir nebze belli etmiş olsa da, linç milli sporumuz olduğundan o gürültüde kaynadı gitti.

Çıtırlık Tanımı ve Yaşla Gelen Dönüşüm

Öncelikle çıtır nitelemesine neden bu kadar tepki geldiğinden başlayalım. Benim “çıtır” olma halinden anladığım 20’li yaşlar beden görünümü ve diriliği. Maalesef, hayat bir alma-verme dengesi üzerine kurulu. Kadınların nihayet ruhsal olarak olgunlaştığı, meziyetlerinin farkına vardığı, çekiciliklerini nasıl kullanacaklarını anladıkları yaşlarda, beden yer çekimiyle mücadeleye girişmiş oluyor. Dolayısıyla, Cem Yılmaz’ın yorumunda haklı bulduğum bir nokta varsa o da 38 yaşın “çıtır” kabul edilemeyeceği.

Ancak, günümüzde düzenli spor, besin takviyeleri ve gerektiğinde çeşitli estetik müdahalelerle kadınların- istedikleri takdirde ve tabii maddi imkanlar dahilinde- genç görünümlerini muhafaza etmeleri mümkün. Bugün dünyaca ünlü pek çok kadın sanatçının kendilerinin 20’li yaşlardaki hallerinden bile daha çekici göründüklerine şahit oluyoruz.

Bu kadınlar asla “çıtır olma” iddiasında değiller. Kendilerinin en iyi versiyonlarını hayata geçirmeye çalışıyorlar. Bakımlarına özen gösteriyorlar göstermesine. Ama dışa vurdukları aynı zamanda iç dünyalarında yakaladıkları denge, mutluluk ve özgüvenin yansıması.

"Raf Ömrü" Algısı ve Yaşın İnciten Yanı

Doğrusu, cilt elastikiyetine kavuşmak dışında, 20’li yaşların o özgüvensiz, tarzını bulamamış, ne istediğini bilmeyen haline geri dönmek isteyecek herhangi bir kadın tanımıyorum. Bu yüzden, Cem Yılmaz’ın çıtırlık vurgusundan ziyade, 38 yaş ve üzerindeki kadınların raf ömrünü tamamladıklarına işaret eden “ölüyor,” ifadesinin daha çok acıttığını düşünüyorum. Çünkü bu lafından “çıtır” olmayan kadınların asla tercih edilmeyecekleri gibi sonuç çıkıyor.

Peki, gerçekten de öyle mi?

İlişkilerde Yaş Standartları ve "Tersine Yaş Farkı" Trendi

Dünyanın en büyük flört uygulamalarından Tinder’ın Küresel İlişkiler Araştırma Başkanı aynı zamanda ilişki koçu olan Paul C. Brunson, orta yaş ve üst gruptaki erkeklerin flört sahasında yaşıtları kadınlara kıyasla daha avantajlı olduğunu söylüyor. Kadınlar kendilerinden birkaç yaş büyük bir partner ararken, erkeklerin baktığı yaş aralığı kendi yaşlarının yarısına yedi eklediğimiz bir formüle denk geliyor. Yani 50 yaşında bir erkek rahatlıkla 32 yaşında bir kadınla eşleşebiliyor ve bu yaş farkı gayet kabul görüyor toplumda.

Bununla birlikte, Brunson özellikle son birkaç yıldır olgun kadın-genç erkek eşleşmesi olarak tanımlanan “tersine yaş farkı” trendinin yükselişte olduğunu da inkâr etmiyor. Burada genç görünüm orta yaş ve üstü kadınların partner bulmalarında kesinlikle avantaj sağlıyor. Ama Brunson’a göre gençlik aynı zamanda bir hayat enerjisi ve duruşu kapsıyor. Üstelik kadının ruhsal olgunluğu, cinsel tecrübesi ve finansal özgürlüğüyle birleştiğinde, ilişkide denge ve güven arayan genç partner için tercih sebebi olabiliyor. Bu trend uzun soluklu ilişkilere evirilir mi göreceğiz ama en azından ileri yaş kadınların “raf ömrünü tamamladıkları” gibi birtakım kalıplaşmış yargıları kırmaya başlamış görünüyor. Hollywood’un son yıllarda yaş asimetrisini kadınlar lehine işleten yapımlara daha çok yer vermesi belki biraz da bu dönüşümün yansıması.

Toplumsal Çifte Standart

Doğrusu genç ve diri bir tene dokunmanın arzulamasında garipsenecek bir durum yok. Ve bu arzu aslında her iki cins için de geçerli. Fakat kabul edelim, hayat adil değil. Erkeklerin yaşlanma süreci kadınlara kıyasla büyük ölçüde daha az hırpalayıcı geçiyor. Kadınlar kendilerine empoze edilen güzellik kriterlerine uymak, fit ve bakımlı görünmek için uğraş verirken, yaşlanmanın getirdiği fiziksel değişimler erkeklerin hanesine karizma olarak yazılıyor.

Dolayısıyla erkeğin biraz eli yüzü düzgünse, hele maddi imkanları da varsa rahatlıkla kendisine genç sevgili yapabiliyor ve “nasıl kaptı çıtırı” diye takdir de görüyor, yine erkekler arasında. Ha bu ilişkilerin ne kadarı uzun soluklu oluyordur ne kadarı “tamamen duygusaldır” orasını bilemeyiz tabii.

Ambalajın Ötesi: Márquez’in Hatırlattığı Gerçek

Ama karşılanmayan beklentilere dair Gabriel Garcia Marquez’in Benim Hüzünlü Orospularım kitabında çok sevdiğim bir bölüm vardır. Okumamış olanlar için kitap doksanıncı yaş gününde kendisine bir bakireyle aşk gecesi armağan etmek isteyen ve bunun için geneleve giden bir adamın hikayesini anlatır. Genelev sahibesi genç kızı adamla yatağa girmeye ikna edebilmek için onu uyutma yolunu seçer. Buluştukları her gece yatakta uyuyan kızı izler adam, görünüşüne methiyeler düzerek. Bir sabah uyandıklarında onu yakından tanımak için sohbet etmek isteyince genç kızın konuşmasını son derece avam bulur. Ve “onu uyur haliyle tercih ettiğini” itiraf eder kendine.

Kendi Çekim Merkezinizi Yaratmak

Demem o ki, dış görünüş ancak bir hediyenin ambalajı kadar oyalayıcı olabilir. Şayet paketin içi boşsa taraflar bir noktada başka seçeneklere yönelecektir. Bu açıdan çıtır olmamak ne ayıp ne de kayıptır kadınlar için. Yeter ki, içimizdeki yaşam enerjisi gürül gürül akmaya devam etsin. Kendi çekim merkezimiz olabilelim. Etrafımıza aşk ve ışık olarak illa yansıyacaktır.