Malum Anneler Günü yaklaşıyor. Böyle özel günlerde iki rakip damarın, kamuoyunu etkilemek için yarışa tutuştuğunu görüyorum. İlk grup anneliği kutsallaştırıp, övmelere doyamazken; ikinci grup “aman anne olamayanları, annesini kaybetmiş olanları incitmeyelim, kadınlar üzerinde doğurma baskısı kurmayalım” diye diğer tarafı Şıhhhht’lıyor.
Her konuda illa ayrışıp, birini göklere çıkarırken diğerini neden yermek zorundayız anlayabilmiş değilim. Annelik sadece doğurmakla tanımlanamaz; bir çocuğu yetiştirirken verilen sevgi ve emekle ölçülmeli. Bu açıdan bir canlıya annelik yapan, bakım veren herkesi kapsaması gerektiğini düşünüyorum. Ama doğum yapmış annelerin yaşadıkları dönüştürücü o deneyimin sırf birileri alınacak diye bastırılmasına da razı değilim.
Neyse ki son yıllarda güçlenen yeni dalga bu boşluğu bir nebze kapatıyor. Yukarıda saydıklarıma ekleyeceğim üçüncü grup, doğum sonrası sürecin çok da dile getirilmeyen maddi manevi yıpratıcı etkisinin üzerindeki perdeyi kaldırıyor, annelik içgüdüsünün her kadında aynı seyretmediğini savunuyor ve bakım veren annelerin hakkını teslim ediyor. Yani, nihayet asırlar sonra cennetin anaların ayaklarında oluşunun, aslında cehennemi deneyimleyip canlı çıkmalarının neticesi olduğu yavaş yavaş idrak ediliyor. Bazılarının ise bu deneyime yenilebildiğini çekinmeden söyleyerek...Özellikle, son yıllarda edebiyat ve sinema dalında loğusa depresyonunu işleyen eserlerin çoğalması bir bakıma bu gelişen farkındalığın bir göstergesi. Ve doğrusu, ben bu grubu daha samimi ve gerçekçi buluyorum.
Bir arkadaşımla geçenlerde sohbet ederken, “Kızım olsaydı, bir an önce evlen, çocuk yap, diyemezdim. Kıyamazdım ona,” dedi. Hak verdim. Aynı jenerasyondanız, ikimiz de. Ve bizim ebeveynlerimiz tarafından önümüze çizilen gelecek planında kariyer tercihli; evlilik ve çocuk sahibi olma ise ana yol olarak belirlenmişti. Tabii, bu işler kısmet.
Ben 24 yaşındaydım, ilk bebeğimi kucağıma aldığımda. Şimdi bakınca daha çocukmuşum. Erken yaşta çocuk sahibi olmanın avantajları yok değil. Ama hastaneden çıkıp eve geldikten sonra uykusuzluktan feleğim şaşmış, dikişlerimin ağrısıyla iki büklüm geçirdiğim o ilk haftaları unutamam.Vücudumdan sızan süt, ter ve omzumdaki kusmuk kokusundan arınmak için duşa girdiğimde, bacaklarımın arasından dökülen pıhtılardan ürkerek küvete çöktüğüm ve üzerimden akan suyla hıçkıra hıçkıra ağladığım o anki çaresizlik hayatımın nadir dip noktalarından biriydi.
Bebeğime aşık olmakla birlikte, acemi bir anneydim. Onun dilini çözmekte zorlanıyordum. Kolik bir bebekti. Bugün ağlama nöbetlerini stresimin bebeğe geçmesine bağlıyorum. O günlerde ise insanüstü bir sabırla bebeğimi kucağıma alıp hafif bir müzik eşliğinde saatlerce sakinleştirmeye çalışırdım. Her gelen akraba ve tanıdığın vereceği mutlak bir tavsiye vardı. Ve bu hariçten gazel okuma büsbütün asabımı bozuyor, topunu sopayla evden kovasım geliyordu.
Loğusalıkta vahşileşen hayvanlar gibiydim. Postpartum depresyonu konu alan Die My Love filminde Jennifer Lawrence’ın canlandırdığı Grace karakterinin kaplan yürüyüşü yaptığı sahneler bu yüzden çok anlamlı gelmişti bana. Bir taraftan tıpkı Grace gibi etrafıma sürekli hırlarken, bebeğin sesini duyabilmek için kulaklarım dikili halde uyuyor, süt ver-uyu-beslen-süt ver döngüsünde mekanik yaşıyordum. Yeri gelmişken, “Bebek uyuduğunda sen de uyumalısın” diyenlere buradan bir selam çakayım. Bunu yapabilen bir anne var mıydı acaba? O mutlak sessizlik, huzur ortamını bulup da rehavetle gözlerini kapatıp derin derin uyuyabilmiş?... Varsa, Anneler Günü hediyemi ona vermek isterim, doğrusu.
Bir de benim doğum yaptığım sıralar Ebru Şallı’nın popüler zamanlarıydı. Nasıl ki genç kızlığımı o dönem “sıskalığı” makbulmüş gibi lanse edilen manken Kate Moss zehir ettiyse, loğusalığıma da Şallı’nın “Evliliğimde önceliğim kocamdır,” ve “şu kadar günde pilatesle eski formuna kavuştum,” haberleri yetişmişti. Anlattığım rutinde sağlıklı bir egzersize vakit ayırmak şöyle dursun, halim de yoktu. Aynaya baktığımda hâlâ hamile gibi görünüyordum. Hatta daha bakımsızdım.
Emzirmekten yara olmuş göğüslerim çamaşıra yapışmasın diye binbir eziyet çekerken, değil eşime cazip görünmek, soyunma fikrine bile fersah fersah uzaktım. Yine de, Şallı’nın belki bir bildiği vardır diyerek,doğum sonrası dükkanı ilk kere açmaya niyetlendiğimde bu kez vücudumun tepkisiyle karşılaştım.
Hiç unutmuyorum. Telefonu kaptığım gibi jinekoloğumu arayıp, yaşadığım kilitlenme durumunu anlattım, kendi kelimelerimle tabii. “Doktor, ne yaptın? Komple mi diktin? Beton mu kapladın?” diye sorunca, “Vajinismus olmuşsun, birkaç aya geçer, merak etme,” demişti. Aklım “ya geçmesse”ye takılı kalmıştı...Ve tüm bunlar, “Bebeğinizi beklerken sizi neler bekler” kitabında tabii ki yazmıyordu.
Hayat düzenim kendimi asla hazır hissetmeyeceğim şekilde toptan değişmişti. Kendime ait vaktim, alanım kalmamış; her daim göğsümde bir sorumluluk hissiyle yaşar hale gelmiştim. Elbette bebeğim büyüdükçe sorumluluklarımın en azından bedensel yükü azalacaktı ve kendi özgürlük alanıma yeniden kavuşacaktım. Ama o gün için sanki hayatım bundan böyle hep bu şekilde gidecekmiş gibi hissediyordum.
Akıl sağlığımı korumamı sağlayan, haftada bir kız arkadaşlarımızla yaptığımız buluşma günüydü. Bu buluşmalar olmasaydı belki benim de sonum Grace gibi olabilirdi. Aşağı yukarı aynı zamanlarda doğum yapmış üç kadın ve daha deneyimli 4 anneden oluşan bir gruptuk. Çarşambaları çocuklarımızı alıp birlikte geçirdiğimiz o birkaç saat, terapi gibi gelirdi. Hem rahatlıyorduk hem de üstenci olmayan dille paylaşılan önerilerden faydalanıyorduk. Acemi anneliğimi onlar sayesinde aşabildim.
Annelik illa doğumla başlamayan ama bir kez giydiğiniz takdirde ömürlük hizmet gerektiren bir kimlik. Tüm mesleklerden daha zor olmasına rağmen meslek kabul edilmemesi belki de bedeli maddi olarak ölçülemeyeceğinden...Karşılığında aldığınız sevgi, bir gülücük, bir sarılış, hele yaşı büyüyüp yuvadan uçtuğunda hatırınızı soran o telefon paha biçilmez...
İşte bu yüzden Anneler Günü’nün kendi annelerimiz kadar kendi anneliğimizi de onurlandırdığımız bir gün olarak kutlanmasından yanayım. Hem de hak ettiği çoşkuyla...
Bizi doğuran ve bakım verenlere sevgi ve minnetle...
