Bundan birkaç sene evvel yazdığım bir yazıma aldığım okur mektubunda şöyle diyordu: “Yazmak soyunmak gibidir. Cesaret ister.” Bir yazardan böylesi övgü almış olmak gururumu okşamış ama üzerine derinlemesine düşünmemiştim. Ta ki, kendimi yazmaktan kaçar bulduğum o ana dek.
Kalemin Suskunluğu
Hayır, bu durum basit bir kalem tutukluğu ya da ilham eksikliğinden kaynaklı değildi. Yazmak, şayet samimiyetle kalemi elinize aldıysanız paylaşmanızı gerektirir. Okuyucuyu belki bir süreliğine manipüle edebilirsiniz ama kendinizi bir noktada ele verirsiniz. İnsanlara olan güvenimin sınandığı karamsar bir dönemden geçerken içimi açmaya eskisi kadar hevesli olmadığımı fark etmiştim. Yeni bir ülkeye yerleşmek, çevre ve kariyer değişiklikleri, ebeveyn olmanın getirdiği sorumluluklar ve tüm bunların üzerine girdiğim yaş dönemecinin yüklediği fiziksel ve ruhsal değişimle baş etmekte zorlanıyordum. Anlatacak tonla hikaye biriktirmiştim ama yaşadıklarımı başkalarıyla paylaşmadan önce kendi içimde hazmetmeli, anlamlandırmalıydım.
Sınırlar ve "Ritim 0"
Bu çalkantılı içe kapanma sürecimde hem bir küskünlük hem de hırpalanmaktan duyduğum endişenin payı vardı. Bir Demet Tiyatro’da rahmetli Erdal Tosun’un canlandırdığı karakterin repliği kulaklarımdaydı. “Bir ara çok konuştum, hiç faydasını görmedim. Bıraktım,” diyordu. "Yazsam, söylesem ne değiştirecek ki!" umutsuzluğu bir yana, sosyal medya platformlarının sağladığı erişilebilirliği ve anonim kimliği kötüye kullananların tacizlerinden yorgun düşmüştüm. Marina Abramovic’in meşhur “Ritim 0” gösterisini bilir misiniz? Sizi hiç tanımayan insanların sınırları hiçe sayarak, canınızı nasıl acıtabileceğinin en çarpıcı örneğidir.
1974 yılında Napoli’de gerçekleştirdiği altı saatlik performans, Abramoviç’in kendini edilgen bir sanat objesi yerine koyarak, izleyicilere aralarında çivi, makas, bıçak, kırbaç ve hatta silah bulunan 72 nesne içinden seçtiklerini kullanarak sanatçıya istediklerini yapabilme imkanı sunuyordu. Sakin başlayan gösteri, insanların sanatçının sessizliğinden aldıkları cesaretle şiddet şovuna dönüşmüştü. Abramoviç’in bir nevi sosyal deney sayılabilecek sanat performansı, cezasızlık ortamında bastırılmış şiddetin nasıl büyüdüğünü anlatması açısından önemliydi. Bugün dünyanın dört bir yanında çaresizliğe terkedilen kitlelerin biriktirdiği öfke, giderek tırmanan toplumsal kutuplaşma ve şiddet eğilimi düşünülürse, Abramoviç aynı gösteriyi yeniden sergilemeye kalksa, sonuçları çok daha vahim olurdu. Ama belki de bundan çıkarılması gereken en büyük ders ne olursa olsun pasif kalmamaktı…
İçimdeki Zehri Atma Arayışı
İşte bu noktada bir gün öylece masa süsü gibi terkettiğim klavyem beni geri çağırmaya başladı. Hayatın irili ufaklı sorunlarını bir kenara bırakayım, ülke gündemi ve hatta burun üstü hızla çakılmakta ısrarlı bu dünya hali zaten yeterince malzeme veriyordu. Pek çok duyarlı insan gibi benim de kaçınılmaz kaderim sabah gözümü açar açmaz üzerime boca edilen bilgi akışıyla yıkanıp sonra sinirlerimi toparlamak için türlü çareler aramaktı. Kişisel gelişim uzmanlarının paylaşımlarında sıklıkla salık verdiği üzere doğada vakit geçirmek, haber takibini azaltmak, nefes egzersizleri ve yoga dahil inanın pek çok şey denedim. Neticede Buda’nın bizzat yeryüzüne inip benimle birebir meditasyon yapmadığı takdirde yogayla huzur bulamayacağımı anladım. Üstelik ne B vitamini, ne Aswaganda mucize yaratıyordu. Hele algoritmanın habire önüme çıkardığı gelişim gurularının beylik aforizmaları beni büsbütün çileden çıkarıyordu. Bir şekilde içimdeki zehri atmalıydım ama nasıl. Cevap aslında en başından beri önümde duruyordu ama ben görmemekte direniyordum.
Yazmanın İyileştirici Gücü
Yazmak ilk bakışta tek taraflı bir eylem gibi görünse de aslında öyle değil. Her yazı okuyucusunu arar, bekler. Ucu kilitli günlükler bile tıpkı zaman kapsülleri gibi vakti gelince bulunmak için yazılır, bence. Yazmanın çoğu zaman iyileştirici bir yönü de vardır. İçinizi satırlara dökerken, yüzleşir ve rahatlarsınız. Yazı aynı zamanda yazarı duygudaşlarıyla buluşturur. Okuyanlara yalnız olmadıklarını hatırlatır. Yazar-okuyucu etkileşiminin nasıl karşılıklı şifa ve dönüşüm sağlayan bir deneyim olduğunu bildiğimden ve küçük yaşlardan beri kendimi en iyi yazarak ifade edebildiğimden ötürü içimde ördüğüm duvarı er geç yıkacaktım.
Dijital Çağda İnsan Kalabilmek
Bu zaman zarfında kendimi iyileştirme ihtiyacımın ötesinde beni yeniden yazmaya teşvik eden bir şey daha oldu. Ayak izimizin giderek silikleşeceği bir dünyaya hazırlanırken, yaşanmışlıklar üzerinden insanı görünür ve merkezde tutma arzusu. Yakın gelecekte akıllı telefonsuz bir dünyanın neye benzediğini bilen, başından sonuna bir kitabı hala keyifle okuyan, masada göz teması kurarak sıkılmadan çevresindekilerle sohbet edebilen, aplikasyon kullanmadan arkadaş edinmeyi başarmış son nesil belki de bizler olacağız.
Özellikle yapay zekanın bizim yerimize düşündüğü, yazılar, projeler kurguladığı ve üzerimizde kusursuz olma baskısı kurduğu bir dönemde, güçlü yanları kadar kusurları ve olanca kırılganlığıyla insanı öne çıkarmak, yazar-okur etkileşimi üzerinden bir iletişim köprüsü kurmayı her zamankinden daha değerli buluyorum. Bu açıdan baktığımda o gün yazıma gelen yorumu daha iyi kavradığımı düşünüyorum. Yazmaya soyunmak, çıplak kalmayı göze almak yalnızca cesaret işi değil aynı zamanda ciddi bir sorumluluk, bir meydan okuyuş.
